Circle Image

Purim

Sjećanje na spas Jevreja Persije od pokolja koji je bio predvidio i dan provedbe odredio zločinac Hamam prvi ministar Persijskog cara Ahašveroša (prije 2500 godina).

LEGENDA: Car Ahašveroš (Ksers) dao je pune carske ovlasti svom ministru Hamamu. Ovaj je mrzio Jevreje, a želio se domoći njihove imovine, te je optužio Mordehaja prvaka jevrejskog naroda da on i njegov narod rade caru o glavi. Car mu dade odobrenje da pobije narod koji cara ne sluša. Žrijebom (PUR-om) Hamam odredi 14. Adar za dan pokolja.

Estera prelijepa Persijska carica koja je bila Jevrejka , na nagovor svog strica Mordehaja otiđe caru, reče mu istinu o Hamamu i izmoli milost cara, koji promjeni odluku objesi Hamama a Mordehaja postavi na njegovo mjesto. Zahvaljujući carici Ester spasi se jevrejski narod.

Da Bog usliši o molbe jevrejskog naroda i caru da donese pozitivnu odluku carica i sav narod postili su jedan dan.

Drugi dan Šušan Purim je dan veselja i proslave u glavnom gradu Persije koji se zvao Šušan.

TRADICIJA: Uoči Purima u gradu se čita MEGILA ESTER (legenda o Esteri), a na pominjanje Hamama općinstvo lupa čekićima , čegrtaljkama, zviždaljkama ili udara nogom o pod. Atmosfera je vesela i nestašna, djeca koja u toku molitve dovikuju ili pričaju, ne smiju se od starijih opominjati niti ružiti.

OBIČAJI: Slavlje se odvija po kućama. Velike porodice same, a manje se udružuju. Za Purim niko ne smije biti tužan ni siromašan. Sedmicu dana prije Purima nose se pokloni u opštinu, ova vodi brigu o podjeli siromašnima, da bi oni mogli prirediti carsku večeru. Neizbježni je purimski doprinos u novcu koga svaki Jevrej daje kao prilog za hram, jer je hram i opština prvi dom Jevrejina.

VEČERA: Purimska večera je najljepša (a i obavezna) svečanost, oblače se haljine koje  su u dugim zimskim noćima krojene i šivane da bi se na Purim pokazale, tu je nakit, djeca obučena svečano (u Bosni se odomaćio izraz "bajramski" obučena) none sa novim tukadima, a nonus sa novim fesovima ispod kojih je kipa (radi molitve). Stolovi moraju biti prepuni hrane, kolača i voća svih vrsta. Stolica mora biti više nego čeljadi i pozvanih. To je zato što se prilikom večere ni jedna vrata u stanu ne smiju zatvoriti. Bilo ko da dođe, nepozvan, može sjesti na bilo koje mjesto i on je član obitelji. Atmosfera je bučna i vesela. Dijele se darovi a djeci obavezno novac.

KARNEVAL: Počinje 13. Adara, pred večeru maskirani dolaze pred hram i odmah iza molitve počinju obilaziti vjernike i tražeći poklone (novac) koji skupljaju u daire sa kojima prate pjesmu. Ove "maske" obilaze kuće gdje je slavlje u toku, pjevaju i plešu, a domaći ih gosti darivaju. Slavlje se završava u zoru.

ŠUŠAN PURIM: Na ovaj dan organizovao bi se uglavnom vašar igračaka i bio je nezaboravan dan za djecu. Oni bi dolazili sa skupljenim parama, kupovali i razmjenjivali igračke. Buka, galama, plač i cika nezaboravni su trenutci Šušan Purima.

PORODICA: Obavezno je obići širu porodicu. Pokloniti se, starije žene poljubiti u ruku, pokazati novo odijelo i dobiti poklon i na kraju pozdraviti na Ladinu:

BUEN PURIM BUENUS ANJUS, KADA ANJU MIŽORANUS.
(Sretan Purim ove godine, da vam svaka bude bolja)




Datum
21st of Cheshvan, 5780
November 19, 2019
Jevrejski kalendar

Haggadah
Haggadah

Hagada je jevrejska obredna knjiga (kodeks), koja sadržava biblijske priče, molitve i psalme vezane za praznik Pesah (Pashu), posvećen oslobođenju Jevreja od egipatskog ropstva. Sa ovim sadržajem podudara se i ilustrovani dio ove knjige. Sarajevsha Hagada pisana na finom pergamentu, predstavlja najstariji i najraskošniji primjer ove vrste kodeksa; djelo je španske iluminatorske umjetnosti XIV. stoljeća, sa očiglednim uticajem tadašnje italijanske i francuske savremene slikarske umjetnosti

Čitaj više

Downloads
Jevrejski Glas

Link

Downloads
SaLon

Link